Het artikel dat U linkt veronderstelt wat betreft syntax – laten we zeggen: grammatica – inderdaad een overlap tussen taal en muziek, en ik kan me ook wel iets voorstellen bij het idee dat de ene melodische opeenvolging van tonen ‘logischer’ klinkt dan de andere.

De vraag is natuurlijk waarom het logischer klinkt. Is kennis van de muzikale grammatica aangeboren of aangeleerd? Chomsky zette zijn argument (dat een zeker taalgevoel in de genen zit) kracht bij door te stellen dat het niet te bevatten is hoe een kind zich zónder die aangeboren component binnen een paar jaar begrijpelijk kan maken.

De massa al dan niet geschoolde componisten die ik niet begrijp is in dit opzicht veelzeggender dan de ‘muziek’ die ze produceren.

Die component zou er best kunnen zijn. Wanneer iemand spreekt leiden we vaak uit zijn intonatie af hoe hij zich voelt. Vrolijk en somber laat zich wellicht muzikaal vertalen naar majeur en mineur. Het is maar een voorbeeld.

Toch denk ik dat gevoelsoverdracht met behulp van muziek altijd rudimentair zal blijven, als het er al is. De ervaren muzikale diepte van een compositie is volledig subjectief. Het zijn externe factoren – opvoeding, historie, context – die maken dat mensen ogenschijnlijk hetzelfde denken over een bepaald werk.

En tja, wat is muziek? Een poging: toonkunst waar tenminste voor één persoon betekenis aan kleeft. Om het subjectieve nog maar eens te benadrukken ;-)

@Mai: Met de zogenaamde ‘nietszeggendheid’ van muziek wilde ik de discussie direct op scherp zetten. Zodra iemand er betekenis aan geeft is er betekenis. Dat geldt ook voor andere schone kunsten, en zelfs religie. Zodra iemand in God gelooft, bestaat Hij.

U heeft gelijk, er is helemaal niets aan de hand. Het maakt me niet uit of ik nou gelukkig bén, of slechts denk gelukkig te zijn :-)

De ervaring van geluk is een persoonlijke belevenis, zoals men over het algemeen wel door heeft. Dus u houd uzelf voor de gek, maar dat doet iedereen, lijkt me zo ;). Er is dus niks aan de hand, tenzij u een probleem maakt van de eeuwig aanwezige subjectiviteit ;).

Maar goed, wanneer spreken we van muziek? Misschien moet die vraag eerst beantwoord worden.

@jwl: Juist! :-)

Als muziek een taal is dan zou een zender (componist) in staat moeten zijn om informatie over te brengen naar een ontvanger (luisteraar). Zo bezien is het logisch om een relatie te veronderstellen tussen muziek en de ideeën (informatie) die het representeert. Ik stel dat die relatie er niet is.

Genoemde informatie zou iets heel concreets of een gevoel kunnen zijn. Wat het eerste betreft, als ik bijvoorbeeld Prokofjevs ‘Peter en de Wolf’ beluister weet ik niet vanzelf dat de hobo een eend voorstelt: dat maakt de muziek me niet duidelijk. De gedachte dat muziek een gevoelsdrager is lijkt aannemelijker, maar ook dat is lastig: wat mij droevig maakt kan U doen glimlachen. Om over de intenties van de componist nog maar te zwijgen.

Muziek lijkt mij daarom volkomen opzichzelfstaand, net zoals bijvoorbeeld poëzie dat is. Uiteraard ben ik zeer benieuwd naar kritiek op deze visie, want ik besef dat ie niet onomstreden is.