{"id":120,"date":"2003-06-11T16:25:21","date_gmt":"2003-06-11T14:25:21","guid":{"rendered":"\/?p=120"},"modified":"2003-06-11T16:25:21","modified_gmt":"2003-06-11T14:25:21","slug":"gedachtenkronkels","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/mikz.net\/log\/2003\/06\/11\/gedachtenkronkels\/","title":{"rendered":"Gedachtenkronkels"},"content":{"rendered":"

‘He gave man speech, and speech created thought, which is the measure of the universe’, zo schreef Percy Shelley in Prometheus unbound<\/a> Act 2, Scene 4. Over de maat van alle dingen gesproken.<\/p>\n

De taal bepaalt ons denken. “Wat een gelul”, denkt de cynicus, terwijl hij daarmee ongemerkt zelf de link legt tussen denken en taal. Geheel ongelijk heeft hij echter niet.<\/p>\n

Ooit maakte ik er zelf terloops<\/a> een opmerking over, en het deed mij deugd er per ongeluk opnieuw tegenaan te lopen. Het is vrij eenvoudig. De taal verschaft ons een aantal bouwstenen, laten we ze woorden noemen, waarmee we gedachten vormen. Logischerwijs beperken de grenzen van de taal onze denkwereld. Dat dit idee, ook wel bekend als linguistisch determinisme<\/a>, omstreden is wordt in tweede oogopslag duidelijk.<\/p>\n

Immers, wanneer men slechts kan denken in bestaande woorden, hoe kan er dan ooit een nieuw woord worden uitgevonden? Neem nou het woord mikzlog, een jaar geleden nog onbekend, maar nu door iedereen begrepen, alhoewel ik me in dit geval wellicht schromelijk vergis. Andere, en betere, voorbeelden weet U zelf te verzinnen. De gedachte was er dus eerder dan het woord, en niet andersom. Wat ik eigenlijk wil zeggen is dat U en ik woordloos denken.<\/p>\n

Het gros der gedachtenkronkels is derhalve ongrijpbaar. Zo heb ik zelf bijvoorbeeld regelmatig uitzonderlijk mooie gedachten. Ik kan daar verder geen kant mee op, want er zijn geen woorden voor. Taal wordt dus niet zozeer gebruikt om te denken, als wel om de gedachten van de een in het hoofd van de ander te plaatsen. Vaak is dat niet mogelijk. Soms wel. Ik doe het op dit moment.<\/p>\n

Dezelfde link<\/a> die ik U tevoren zo vriendelijk aanreikte maakt echter opeens onderscheid tussen bewust en onbewust denken. En stelt zelfs dat er zonder taal van bewustzijn geen sprake kan zijn.<\/p>\n

Hier wordt natuurlijk iets gruwelijk over het hoofd gezien, en wel mijn konijntje Pardoes<\/a>. Uit alles wat ik aan hem observeer kan ik afleiden dat hij zich bewust is van zijn zijn. Veel praten doet hij echter niet.<\/p>\n

Niettemin fascineert deze materie. En ik mag de ge\u00efnteresseerde leek, zoals ikzelf, dan ook graag het boekje van Pinker aanbevelen, waarmee ik mij momenteel in mijn schaarse vrije momenten vermaak.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

‘He gave man speech, and speech created thought, which is the measure of the universe’, zo schreef Percy Shelley in Prometheus unbound Act 2, Scene 4. Over de maat van alle dingen gesproken. De taal bepaalt ons denken. “Wat een gelul”, denkt de cynicus, terwijl hij daarmee ongemerkt zelf de link legt tussen denken en […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2],"tags":[],"class_list":["post-120","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-alles"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mikz.net\/log\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/120","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mikz.net\/log\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mikz.net\/log\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mikz.net\/log\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mikz.net\/log\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=120"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/mikz.net\/log\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/120\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mikz.net\/log\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=120"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mikz.net\/log\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=120"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mikz.net\/log\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=120"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}