{"id":320,"date":"2005-07-13T06:40:41","date_gmt":"2005-07-13T05:40:41","guid":{"rendered":"\/?p=320"},"modified":"2020-07-27T10:17:01","modified_gmt":"2020-07-27T08:17:01","slug":"de-taal-der-filosofen","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/mikz.net\/log\/2005\/07\/13\/de-taal-der-filosofen\/","title":{"rendered":"De taal der filosofen"},"content":{"rendered":"<p>Wanneer iemand min of meer onbegrijpelijk schrijft, en zich bij voorbaat verdedigt met de opmerking dat wat hij op papier zet eigenlijk voor toekomstige generaties bedoeld is, dat de lezer er in feite nog niet rijp voor is, dan is het toch niet meer dan logisch dat ik een dergelijk figuur van het doen van een zwaktebod beticht? Ook al heet deze paljas Friedrich Nietzsche?<\/p>\n<p>Mijn bij vlagen fel opflakkerende belangstelling voor wijsgerige kwesties zal voor U geen verrassing zijn. Toch was er ooit een tijd dat ik de werken van de zogenaamd grote filosofen links liet liggen. Te moeilijk, dacht ik toen in al mijn onschuld. Later meed ik de gevestigde filosofie om een andere reden. Ik was bang om mijn eigen oorspronkelijkheid te verliezen.<\/p>\n<p>Momenteel zal dat laatste mij eerlijk gezegd worst wezen, en zo af en toe wil ik dan ook wel eens een filosofisch werkje lezen dat mij toevalligerwijs in handen valt. Zo heeft U mij de afgelopen week op een verloren moment in het zonnetje kunnen vinden met <i>Voorbij goed en kwaad<\/i> voor ogen.<\/p>\n<p>Nu zal ik U vandaag niet vermoeien met een boekbespreking. In plaats daarvan wilde ik het hebben over iets algemeners, en wel over de taal der filosofen. Allereerst trek ik daartoe een parallel met een van mijn andere interesses, de natuurkunde. Inderdaad, dezelfde <a href=\"https:\/\/mikz.net\/log\/txt\/nietzsche_22.txt\">natuurkunde<\/a> die door Nietzsche zo onbezonnen wordt verketterd.<\/p>\n<p>Menige doorbraak in de fysica wordt door de geestelijk vader ervan bescheiden afgedaan als zijnde een in beginsel eenvoudig idee, dat vervolgens wiskundig gezien rigoreus is uitgewerkt. Het bekende \u00e9\u00e9n procent inspiratie en negenennegentig procent transpiratie verhaal. Wiskunde is dan ook de taal die iedere natuurkundige spreken moet, en die voor vooruitgang, of in ieder geval beweging, zorgt.<\/p>\n<p>Een dergelijke algemene taal ontbreekt volledig in de wijsbegeerte. Men blijft immer hangen in die ene procent. Sterker nog, sommige filosofische teksten zijn zodanig aan een eigen taal gebonden, dat ze zonder kennis daarvan niet eens goed te volgen zijn. Aan dit laatste feit werd onder andere ook <a href=\"http:\/\/www.stoethaspel.com\/index.php?itemid=182\">elders<\/a>, in een zo nu en dan vrij amusante discussie, gerefereerd.<\/p>\n<p>Hoe nu, vraag ik mij af, kan er ooit sprake zijn van een universeel geldige filosofie, als de beschrijving daarvan zich niet eens kan losmaken van de beperkingen van de moedertaal van de bedenker?<\/p>\n<p>Natuurlijk, er zijn filosofen die zulks geprobeerd hebben, dat wil zeggen, die op een min of meer wiskundige wijze een wijsgerig bouwwerk hebben gemaakt, zoals bijvoorbeeld de heer Spinoza, van wie ik tot mijn genoegen ook het een en ander heb mogen lezen, en die (alweer) door Nietzsche tot op de grond wordt afgebrand. Moedige pogingen zoals die van Spinoza staan echter veelal op zichzelf, er wordt door anderen niet of nauwelijks op voortgebouwd.<\/p>\n<p>Nu wil ik niet zeggen dat wat de heer Nietzsche schrijft waardeloos is. Integendeel, zijn tirades zijn veelal uiterst vermakelijk, en \u00e9\u00e9n of twee van zijn eigen ideetjes zijn zonder meer best aardig. Wat ik me echter in het algemeen afvraag is dit: wordt het \u00fcberhaupt ooit nog wat met de filosofie? Of zal het altijd blijven bij mooie verhalen, die slechts aanzetten tot denken, maar nooit werkelijk iets verklaren? Een pseudo-wetenschap als het ware, die men net zo goed op een weblog kan bedrijven?<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Wordt het ooit nog wat met de filosofie?<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2],"tags":[],"class_list":["post-320","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-alles"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mikz.net\/log\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/320","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mikz.net\/log\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mikz.net\/log\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mikz.net\/log\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mikz.net\/log\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=320"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/mikz.net\/log\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/320\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1465,"href":"https:\/\/mikz.net\/log\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/320\/revisions\/1465"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mikz.net\/log\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=320"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mikz.net\/log\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=320"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mikz.net\/log\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=320"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}