{"id":451,"date":"2007-07-12T22:36:11","date_gmt":"2007-07-12T21:36:11","guid":{"rendered":"http:\/\/mikz.net\/log\/2007\/07\/12\/the-third-man\/"},"modified":"2007-07-12T22:36:11","modified_gmt":"2007-07-12T21:36:11","slug":"the-third-man","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/mikz.net\/log\/2007\/07\/12\/the-third-man\/","title":{"rendered":"The third man"},"content":{"rendered":"

Hij denkt: “Niemand kan gedachtelezen, maar deze<\/em> gedachte kunt U lezen.” En dat is dus de pest van schrijven in de derde persoon. Het is bij voorbaat niet te geloven. De gedachte is waar, maar degene die haar denkt kan niet bestaan, zodat het geschrevene onmiddellijk wordt gereduceerd tot ‘een verhaaltje’.<\/p>\n

Hetzelfde anders gezegd: iedere derde persoon impliceert een eerste. Er is altijd iemand die zegt dat ‘hij’ iets denkt, en die iemand noemt zichzelf ‘ik’. Maar ik kan U nooit vertellen wat een ander denkt (want niemand kan gedachtelezen).<\/p>\n

Geloofwaardig schrijven in de derde persoon kan dus strikt genomen niets anders zijn dan een vorm van be<\/em>schrijven. Hij doet zus, of hij doet zo. D\u00e1t kan ik zien. Maar waar\u00f3m ie dat doet, I dunno<\/em>.<\/p>\n

Een vrijwel identieke redenering, maar dan met betrekking tot de natuurkunde, komt van Ernst Mach. Meer dan een beschrijving van de wereld zoals die op ons overkomt kan de wetenschap niet leveren. Echt verklaren is er niet bij.<\/p>\n

In zekere zin heeft hij gelijk, maar wanneer een theoretisch model alleen op grond van deze kijk verworpen wordt vind ik<\/em> het maar niks. De Vorstellungen van Ernst Mach staan in schril contrast met de Darstellungen van Heinrich Hertz, die niet bang was om de wereld ‘van binnenuit’ te onderzoeken. Geen gemakkelijke kost, maar uiterst boeiende materie.<\/p>\n

Het is nogal een verschil: de een vat de wereld in formules, de ander toetst een verzonnen wereld aan de echte. De essayist versus de literator.<\/p>\n

Om alle metafysica mystiek te noemen, zoals Mach deed, omdat wij er t\u00f3ch niet bij kunnen, gaat mij wat ver. Een mysticus ben ik niet, maar de zuigende werking die uitgaat van ‘de studie van de ultieme realiteit’ kan ik niet ontkennen. En ik geloof warempel dat verhaaltjes ons kunnen helpen om dat gebied te exploreren.<\/p>\n

Er is dan ook niks mis met de derde man, waarbij aangetekend dat zelfbescherming in mijn ogen de slechtste reden is om gebruik te maken van de stijlfiguur in kwestie. Juist de schrijver die zich verschuilt achter een derde persoon laat zich kennen. Wat we – en ik zeg dit vooral tegen mezelf – echter niet mogen vergeten is dat een verhaal iets kan zeggen wat niet op een andere manier verwoord kan worden.<\/p>\n

Dit wapen mag ik niet laten liggen.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Iedere derde persoon impliceert een eerste.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2],"tags":[],"class_list":["post-451","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-alles"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mikz.net\/log\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/451","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mikz.net\/log\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mikz.net\/log\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mikz.net\/log\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mikz.net\/log\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=451"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/mikz.net\/log\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/451\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mikz.net\/log\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=451"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mikz.net\/log\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=451"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mikz.net\/log\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=451"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}