Tot voor kort stond ik zelden tot nooit stil bij het verschil tussen het vinden van waarheid en het vermijden van waandenkbeeld. Zó geobsedeerd was ik met het laatste. Hoe subtiel het onderscheid prima facie ook is, het een is het ander niet. Wanneer ik de ware stelling A onderschrijf, dan doe ik iets anders dan wanneer ik de valse hypothese B verwerp. In dát geval zou ik immers ook nog voor sofisme C of drogreden D kunnen gaan. Sterker nog, ik zou er zelfs voor kunnen kiezen om helemaal nérgens in te geloven, en dus ook niet in A.

Bovenstaande redenering, gecombineerd met het feit dat sommige waarheden misschien wel niet goed aantoonbaar en sommige waandenkbeelden misschien wel niet te ontkrachten zijn, maakt het de twijfelaar niet makkelijk. Daarnaast moet een mens soms keuzes maken. Op de valreep van dit voor mij wel bijzonder roerige jaar wil ik deze aan William James ontleende thematiek betrekken in een korte terug- en vooruitblik.

Omziend voel ik mij rijk met die paar diepe vriendschappen die ik ogenschijnlijk zomaar vond. Zoals wel vaker kies ik hier mijn woorden met enige zorg, de schijnbare willekeur van mijn zoektocht mag U vertalen met verbeten doelgerichtheid. Wat ik eigenlijk wil zeggen is dat een vriendschap zich zelden leent voor goed of fout, waar of niet waar, maar dat je er uiteindelijk in moet geloven. Je moet geloven in die vriend, in A.

Neemt U van mij aan: zonder dit soort geloof is het leven armzalig.

Mijn blik naar de toekomst, mijn goede voornemen, is nog iets fundamenteler. Ik stel mij ten doel om mijn focus bewust te verleggen van het vermijden van waandenkbeeld naar het vinden van waarheid. Simpel gezegd, ik doe mijn angst om het fout te doen de das om. Een wezenlijker verandering en een persoonlijker bekentenis mijnerzijds is nauwelijks denkbaar: deze angst zit onnoemelijk diep, en grijpt in op al wat ik doe. Ik meen dat ik zonder kan.

(..)

U nog goede voornemens, tussen haakjes?

Zonder enige twijfel is minstens één Uwer wenkbrauwen zojuist de hoogte in geschoten. Soortgelijks gebeurde mij gisteren toen mikzlog plat ging als gevolg van een Denial of Service attack. Irriteerde ik me al mateloos aan de immer groeiende hoeveelheid commentspam, die ik dagelijks met het handje verwijderde, laatstgenoemd akkefietje deed mij uiteindelijk dan toch besluiten tot drastische maatregelen: een upgrade van dit log, of eigenlijk van de motor die eronder draait, het onvolprezen wordpress. De gaten in mikzlog zijn momenteel gedicht, doch dit ten koste van de U zo vertrouwde lay-out.

Komt ie ooit nog terug, die fijne lay-out? Misschien. In de tussentijd kunt U voor Uzelf eens zien of inhoud nu wel of niet los van vorm staat. Ik raad U aan alle door U gelezen teksten opnieuw tot U te nemen, en Uzelf de vraag te stellen of U mij op dit moment anders ervaart. How’s that for authenticity? Het geeft mij in ieder geval de tijd om de her en der verspreide scherven bijeen te vegen.

“Het is goed, jongen”, fluistert de vrouw in het meisje tegen de man, en ze streelt zijn gedachten weg. Woordloos spreken zijn lippen, en raken de hare. Hij wil zeggen wat hij niet weet, maar haar blik van verstandhouding weerhoudt hem. Ze lijkt hem beter te begrijpen dan hijzelf, en laat hem zien wat hij zocht maar niet wist te vinden. Een vrouw uit één stuk.

‘Door zoveel inzicht verpletterd dat Uw wereld de mijne niet meer is.’
‘Deel het dan. Zeg dan wat het is waardoor U beseft dat U lééft, verdomme! Trek die gladgestreken smoel open en zeg eenieder wie U bent!’
‘Opdat wat, Mijnheer? Opdat U zich vermaakt? Opdat U leert hoe U Uw eigen leven vorm moet geven? Opdat U doet wat ik doe? Opdat wat, Mijnheer?’

Wat meer kan men in het leven bereiken dan een vage zweem van authenticiteit? Niets toch zeker? Mij lijkt het in ieder geval het hoogst haalbare, of sterker nog, de heilige graal. Zo verschrikkelijk veel authentieke mensen ken ik eigenlijk niet. Feit is wel dat ik er een aantal tot mijn vriendenkring mag rekenen.

Er is echter iets wat mij stoort, en dat is hun onverstoorbaarheid. Er gaat zoveel moois aan de wereld verloren doordat zij hun eigenheid voor zichzelf houden, dat ik me weleens afvraag of een creatieve geest niet eigenlijk de morele plicht heeft om daar ook iets mee te doen.

Oorspronkelijkheid inspireert. Kan men spreken van moreel falen als iemand het heilige vuur in een ander niet ontsteekt terwijl hij daar wel toe in staat is? Het is een interessante kwestie. Temeer daar ik daar ook zelf mee worstel. Ik spiegel mij, uiteraard, in mijn vrienden.

Nu wil ik niet zeggen dat ik authentiek ben, het is mijn streven slechts. De schuchtere poging mijnerzijds om daarvan verslag te doen is U bekend. Wat U hier leest is hooguit een fractie van al wat ik schrijf, hetgeen weer een fractie is van al wat ik denk en voel. Maar het is iets, hoe weinig ook.

Het is mijn duit in het collectezakje, en in die zin weet en besef ik ook dat ik het wel degelijk als een plicht zie om iets te doneren. Wie niet laat zien dat hij authentiek is, is het ook niet. Ik denk dat een dergelijke, empirische kijk op de zaak geoorloofd zoniet erg vruchtbaar is.

Maar dan nog. Omdat ik zeg dat mijn vrienden authentiek zijn, hebben zij mij dat blijkbaar laten zien. Er valt hen dus niets aan te rekenen. Mijn onvrede over hun gebrek aan publicatiedrift is feitelijk op lucht gebaseerd. Of op ijdelheid, voorzover dat niet hetzelfde is.

Want waar gaat het nou eigenlijk om? Als ik die ene boezemvriend of hartsvriendin weet te begeesteren (en omgekeerd), bén ik er dan niet al? Waarom wil ik buiten het beslotene treden? Het is vreemd om naar een rechtvaardiging te zoeken van iets wat ik zielsgraag doe: een stukje in elkaar timmeren en het alhier presenteren. In het openbaar.

Er zijn momenten dat ik de schuchterheid van me afwerp, en tegen mezelf zeg dat er wel degelijk een niet mis te verstane reden, ja, zelfs een dwingende noodzaak is. Dan is het mij heel even menens. Ogenblikken dat ik ervan overtuigd ben dat de hemel bestormd moet worden.

En die reden is even simpel als triest: omdat authenticiteit iets is wat de wereld mist. Maar kán dat wel een drijfveer zijn? Afgezien van mijn arrogantie in deze zou men zich kunnen afvragen of oorspronkelijkheid samengaat met dit soort engagement. Immers, authenticiteit is geen truukje, geen laatste redmiddel tegen al het inspiratieloos gebeuzel waar U en ik mee overspoeld worden.

Ik ben weleens bang dat ik en die handvol anderen gedoemd zijn om op dezelfde voet voort te gaan als immer tevoren. Op een manier die zich nog het best laat samenvatten door het woord schuchter.

Ik kan mij daar niet bij neerleggen.

Er zit een hand in mijn broek. Niet mijn eigen hand, maar die van een ander. Een omklemmende hand. Een fantoomhand. Hoewel de zaak allerminst onprettig is, loop ik héél voorzichtig. Wat de hand van plan is weet ik niet. Hij hoeft maar dit te doen of ik krimp ineen. Wil ik ‘m weg? Nee, ik denk van niet. Maar de spanning is voelbaar. Al dagen.

Zo’n hand zal daar toch zeker niet altijd blijven zitten, wel? Dat zou me wat zijn, hij trekt nogal de aandacht. Hij stopt het denken. Maar is dat erg? Geen idee.

(Ziet U?)

In de medische literatuur heb ik hoegenaamd niets kunnen vinden over een dergelijke fantoomhand. Hij bestaat blijkbaar alleen in mijn hoofd, en zit alleen in mijn broek. Mooi is dat. Het hele verhaal wordt daardoor wat ongeloofwaardig, maar ik zit er dus mee. En loop ermee. Ik sta ermee op, en ga ermee naar bed.

Het geeft echter wel kleur aan het leven, zoveel is zeker.